Nieuws uit 2009

De klokkendokter en mechatronics

 

Na een lange verbouwing is in 2009 het Koninklijk Belgisch Filmarchief geopend, op een nieuwe plaats en met een nieuwe naam: Cinematek.

Cinematek vindt u in Brussel in de Baron Hortastraat.

   

U komt binnen in een grote open ruimte. Daar worden gemonteerde fragmenten van trailers, portretten en filmjournaals getoond.

Vervolgens kunt u in de verschillende cimenazalen historische films bekijken.

 

Tenslotte is er het rariteitenkabinet: de Wunderkammer.

In vitrines zijn technische objecten en curiosa uit de filmgeschiedenis uitgestald. Belangrijke uitvindingen en experimenten uit het prille begin van het bewegende beeld; een boeiende en unieke verzameling.

De namen van deze objecten klinken exotisch...fenakisticoop, zootroop, thaumatroop....

Veel voorwerpen kunnen bewegen na een druk op een knop of kunnen zelfs handmatig bediend worden. Voor de realisatie van deze opstellingen werd de kundigheid van de KlokkenDokter, Bernard Meier, ingeroepen.

 

Bij hem vond men de bekwaamheid en ervaring met restauraties van uiteenlopende mechanismen - en niet alleen van klokken - nodig voor de vele aanpassingen van de grote hoeveelheid objecten.

Alle techniek 'achter de schermen' kon in het atelier worden uitgedacht en gemaakt en was uniek maat- en precisiewerk.

Bovendien werd de vertrouwdheid met behandeling van delicate historische objecten zeer gewaardeerd.

Bernard Meier:

"Bij sommige voorwerpen ontbrak het volledige aandrijfmechanisme zodat ze niet eens konden bewegen...terwijl dit toch duidelijk de bedoeling was! Andere objecten waren in een zodanig slechte staat dat ze deels of volledig moesten worden nagemaakt.

Bediening met een drukknop vraagt dan weer een grondige vaardigheid met elektriciteit en elektronica. Men was blij verrast dat ik ook met die technieken vertrouwd ben, want zoiets is de “klokkenwereld” niet evident en zeker geen vanzelfsprekendheid.

De mix van technieken heeft zelfs een naam: Mechatronics of Mechatronica.

De vereiste bewegingen en technieken zijn zeer uiteenlopend. Zo volstaat een kleine elektromotor om een object te laten draaien. Voor de beweging van een pop met armen en benen is natuurlijk veel meer nodig. Voor de complexe bewegingen zijn zeer kleine motortjes gebruikt met een elektronisch “brein”. De gevraagde complexe beweging wordt hier elektronisch in opgeslagen, zodat, -na een druk op de knop-, het motortje de beweging iedere keer weer nauwkeurig uitvoert.

De Wunderkammer van Cinematek is een interessante puzzel geworden, waar ik een jaar aan heb gewerkt."

   

Een hoogtepunt: de restauratie van een originele Kinetoscoop van Thomas Edison.

Edison speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van de techniek van de film. Hij maakte in 1888 samen met William Kennedy Dickson deze kinetoscoop. Hun uitvinding bevatte een doorlopende 35mm-filmstrook met afzonderlijke beelden.

Een toestel zoals een Jukebox, maar dan in plaats van muziek met een filmpje van 30 seconden. NA het inwerpen van een muntje loopt er het filmfrasgment.

Hiernaast ziet u een historisch plaatje van een dergelijk toestel.

Het mechanisme van de Kinetoscoop  was versleten, de motor spuwde vonken en een lamp van de projector was niet meer leverbaar.

Restauratie was noodzakelijk en hier kwam weer klokkentechniek bij kijken.

 

De versleten onderdelen van het mechanisme werden opnieuw handmatig nagemaakt. De projector werd voorzien van een lamp die in de toekomst leverbaar blijft en de motor werd vervangen door een moderner exemplaar.

 

Cinematek is er fier op dat het de enige functionerende Kinetoscoop heeft ter wereld!

 

     

U kunt het allemaal eens zelf gaan bekijken:

 

www.cinematek.be

         
 

Wilt u uitgebreider kennismaken met de mechatronics van de klokkendokter, kijk dan eens op: