Hoogwater / Getijden

Rechtsboven

De wijzer voor hoogwater

 

De wijzer wordt twee keer per dag 1/29ste omwenteling verzet.

Op een schaal van 12 uur is dat 24,82 minuten.

Wellicht is hiermee het getijde af te lezen, die een cyclus heeft van 12 uur en 25 minuten.

Voor een havenstad als Amsterdam die door zeeschepen alleen bereikbaar was via de ondiepe Zuiderzee, was dit wellicht van onschatbaar belang.

 

De wijzer voor hoogwater is in te stellen volgens onderstaand schema en de maanfase van het moment.

Dit schema is gebaseerd op gegevens die ik aantrof op andere Amsterdamse klokken, met vooraf ingestelde tijden.

Het uur van hoogwater is direct afhankelijk van de maanstand.

Maar verschillende havens hebben ook verschillende uren.

Bij de meeste klokken is het uur van hoogwater direct gekoppeld aan de maanfase, waardoor die klokken maar in één haven bruikbaar zijn.

Bij deze klok (en dat is uniek) is het uur van het hoogwater apart instelbaar. Hierdoor was het mogelijk deze klok ook in andere havensteden was te gebruiken.

tabel zijn de tijden in het 18de eeuwse Amsterdam:


Tabel met de tijden in het 18de eeuwse Amsterdam:


De dag van de maan (1-29½)

Het uur van hoogwater (1-12 uur)

bovenste blokjes onderste blokjes
nieuwe maan

halve maan

eerste kwartier

volle maan

halve maan

laatste kwartier

nieuwe maan
Zon en maan in conjuctie

Zon en maan

vierkant

Zon en maan

in oppositie

Zon en maan

vierkant

Zon en maan in conjuctie

Astrologie

De weergave van de stand van de zon en de maan op de wijzerplaat heeft een astrologisch nut.

In de uurhoek astrologie spreekt men over de Aspecten: dat is in dit geval de hoek tussen de zon en de maan.

De hoeken hebben namen zoals: conjuctie, sextiel, vierkant, driehoek en oppositie.

Uurhoek astrologie wordt gebruikt voor civiele voorspellingen.

Zoals met andere vormen van astrologie vertrekt de astroloog vanuit het idee dat elk tijdsmoment uniek is, en dat bepaalde eigenschappen van dat moment uit de stand van sterren en planeten kunnen worden afgelezen. Uurhoekastrologie is heel wat zwart-witter dan bijvoorbeeld geboorteastrologie of vormen van psychologische astrologie die nu opgang maken. Bij uurhoek is het antwoord vaak "Ja" of "Nee" en is er weinig ruimte voor nuance. Zal ik de erfenis ontvangen? Waar is mijn verloren horloge? (wikipedia).

 

Universal time = 
Greenwich mean time

Onze wintertijd =

Universal time + 1 uur
Onze zomertijd = 
Universal time + 2 uur
Amsterdamse zonnewijzertijd = 
Universal time + 17 minuten (gemiddeld)

Maanfasen in 2007

Universal Time 

      NIEUWE MAAN    EERSTE KWARTIER        VOLLE MAAN     LAATSTE KWARTIER

 

       d  h  m          d  h  m          d  h  m         d  h  m

      

                                  JAN.   3 13 57   JAN. 11 12 45   

JAN.  19  4 01   JAN.  25 23 01   FEB.   2  5 45   FEB. 10  9 51

FEB.  17 16 14   FEB.  24  7 56   MAR.   3 23 17   MAR. 12  3 54

MAR.  19  2 43   MAR.  25 18 16   APR.   2 17 15   APR. 10 18 04

APR.  17 11 36   APR.  24  6 36   MEI    2 10 09   MEI  10  4 27

MEI   16 19 27   MEI   23 21 03   JUNI   1  1 04   JUNI  8 11 43

JUNI  15  3 13   JUNI  22 13 15   JUNI  30 13 49   JULI  7 16 54

JULI  14 12 04   JULI  22  6 29   JULI  30  0 48   AUG.  5 21 20

AUG.  12 23 03   AUG.  20 23 54   AUG.  28 10 35   SEPT. 4  2 32

SEPT. 11 12 44   SEPT. 19 16 48   SEPT. 26 19 45   OKT.  3 10 06

OKT.  11  5 01   OKT.  19  8 33   OKT.  26  4 52   NOV.  1 21 18

NOV.   9 23 03   NOV.  17 22 33   NOV.  24 14 30   DEC.  1 12 44

DEC.   9 17 40   DEC.  17 10 18   DEC.  24  1 16   DEC. 31  7 51



Maanfasen in 2008

Universal Time

       NIEUWE MAAN   EERSTE KWARTIER        VOLLE MAAN     LAATSTE KWARTIER

 

       d  h  m         d  h  m          d  h  m          d  h  m

      

JAN.   8 11 37   JAN. 15 19 46   JAN.  22 13 35   JAN.  30  5 03

FEB.   7  3 44   FEB. 14  3 33   FEB.  21  3 30   FEB.  29  2 18

MAR.   7 17 14   MAR. 14 10 46   MAR.  21 18 40   MAR.  29 21 47

APR.   6  3 55   APR. 12 18 32   APR.  20 10 25   APR.  28 14 12

MEI    5 12 18   MEI  12  3 47   MEI   20  2 11   MEI   28  2 57

JUNI   3 19 23   JUNI 10 15 04   JUNI  18 17 30   JUNI  26 12 10

JULI   3  2 19   JULI 10  4 35   JULI  18  7 59   JULI  25 18 42

AUG.   1 10 13   AUG.  8 20 20   AUG.  16 21 16   AUG.  23 23 50

AUG.  30 19 58   SEPT. 7 14 04   SEPT. 15  9 13   SEPT. 22  5 04 

SEPT. 29  8 12   OKT.  7  9 04   OKT.  14 20 02   OKT.  21 11 55

OKT.  28 23 14   NOV.  6  4 03   NOV.  13  6 17   NOV.  19 21 31

NOV.  27 16 55   DEC.  5 21 26   DEC.  12 16 37   DEC.  19 10 29

DEC.  27 12 22      


Maanfasen in 2009

Universal Time

 

      NIEUWE MAAN    EERSTE KWARTIER       VOLLE MAAN     LAATSTE KWARTIER

 

       d  h  m          d  h  m         d  h  m          d  h  m

      

                 JAN.   4 11 56   JAN. 11  3 27   JAN.  18  2 46

JAN.  26  7 55   FEB.   2 23 13   FEB.  9 14 49   FEB.  16 21 37

FEB.  25  1 35   MAR.   4  7 46   MAR. 11  2 38   MAR.  18 17 47

MAR.  26 16 06   APR.   2 14 34   APR.  9 14 56   APR.  17 13 36 

APR.  25  3 23   MEI    1 20 44   MEI   9  4 01   MEI   17  7 26

MEI   24 12 11   MEI   31  3 22   JUNI  7 18 12   JUNI  15 22 15

JUNI  22 19 35   JUNI  29 11 28   JULI  7  9 21   JULI  15  9 53 

JULI  22  2 35   JULI  28 22 00   AUG.  6  0 55   AUG.  13 18 55 

AUG.  20 10 02   AUG.  27 11 42   SEPT. 4 16 03   SEPT. 12  2 16

SEPT. 18 18 44   SEPT. 26  4 50   OKT.  4  6 10   OKT.  11  8 56 

OKT.  18  5 33   OKT.  26  0 42   NOV.  2 19 14   NOV.   9 15 56 

NOV.  16 19 14   NOV.  24 21 39   DEC.  2  7 30   DEC.   9  0 13 

DEC.  16 12 02   DEC.  24 17 36   DEC. 31 19 13


Maanfasen 2010

Universal Time

 

     NIEUWE MAAN    EERSTE KWARTIER        VOLLE MAAN    LAATSTE KWARTIER

 

      d  h  m          d  h  m          d  h  m         d  h  m

     

                                                  JAN.  7 10 39      

JAN. 15  7 11   JAN.  23 10 53   JAN.  30  6 18   FEB.  5 23 48
FEB. 14  2 51   FEB.  22  0 42   FEB.  28 16 38   MAR.  7 15 42

MAR. 15 21 01   MAR.  23 11 00   MAR.  30  2 25   APR.  6  9 37 

APR. 14 12 29   APR.  21 18 20   APR.  28 12 18   MEI   6  4 15 

MEI  14  1 04   MEI   20 23 43   MEI   27 23 07   JUNI  4 22 13 

JUNI 12 11 15   JUNI  19  4 29   JUNI  26 11 30   JULI  4 14 35 

JULI 11 19 40   JULI  18 10 11   JULI  26  1 37   AUG.  3  4 59 

AUG. 10  3 08   AUG.  16 18 14   AUG.  24 17 05   SEPT. 1 17 22 

SEPT. 8 10 30   SEPT. 15  5 50   SEPT. 23  9 17   OKT.  1  3 52 

OKT.  7 18 44   OKT.  14 21 27   OKT.  23  1 36   OKT. 30 12 46 

NOV.  6  4 52   NOV.  13 16 39   NOV.  21 17 27   NOV. 28 20 36 
DEC.  5 17 36   DEC.  13 13 59   DEC.  21  8 13   DEC. 28  4 18 

 

Bron: : aa.usno.navy.mil/data/docs/MoonPhase.html

De aandrijving